Amerikalıların dediği gibi ‘ben kanunlara uyan ve vergisini ödeyen bir vatandaşım’. Herhangi bir eylemle suçlanan bütün Amerikan vatandaşlarının polisi karşısında görünce kurduğu cümledir bu. Bugün yasalar uyan, vergisini veren, kurallara uyan ülkesini seven iyi bir vatandaş olmanın herhangi bir takdir gören hali yoktur. Oysa suç işleyenlerin tamamına yakını kaçmakta, kaçamayıp yakalananlar inkâr etmekte, suçunu kabul edenler ise belli bir süre sonra affedilmektedir. Sadece suçlarda değildir bu düzensizlik, vergisini ödemeyen kişilerin de belli bir süre sonra borçları affedilmektedir. İyi bir vatandaş olmanın bireylere hiçbir katkısı bulunmamakta ve devlet tarafından bu desteklenmemekte, takdir edilmemektedir. Örneğin vergi borcuna sadık kalıp vergisini tamamen ödeyen kişi, bu durumda hem fazla vergi ödemiş hem de cezalandırılmış olmaktadır.  Oysa ödemeyip sonradan affa uğrasaydı daha karlı olacaktı, buradaki adaletsizlik giderilmelidir. Devletin tüm uygulamalarında adaleti beklemek her vatandaşın hakkıdır ve devlet adaleti gözetmek zorundadır. Kötüyü, suçu cezalandırmalı; iyiyi ise ödüllendirmelidir.

Ülkesi için iyi bir vatandaş olanlar, devlet tarafından takdir edilmelidir. Örneğin senede bir defa, sicili iyi olan vatandaşlara, iyi vatandaş ödülü, madalyası, beratı ya da hediye verilmelidir. İyi vatandaşlar devletin bazı hizmetlerinden indirimli yararlanmalıdır, örneğin demiryolu ulaşımında indirimli bilet alabilmelidir, şehir içi ulaşımlarda %10 indirimli yararlanmalıdır, müzelere ücretsiz girebilmelidir, devlet hastanesinde tedavi görecekleri zaman I. Sınıf odalardan faydalanabilmelidirler, devletin sosyal tesislerinden faydalanabilmelidirler ve sayamadığımız birçok devlet hizmetinde iyi vatandaşlara yönelik uygulamalar düzenlenmelidir.

Sistem nasıl işleyecek. Yeni çıkarılması düşünen kimlik kartlarında zaten kişilerin sicili kayıtlı olacak, bu noktada sicili temiz olanlar veya devlet tarafından yaptığı hizmet vs. gibi durumlarından dolayı iyi vatandaş ödülü almış kişilerin bu durumu da kimlik kartında kayıtlı olacak. Hatta toplumsal konularda çalışmış ve katkıda bulunmuş kişiler, iyi vatandaş olmanın karşılığını diğer sicili temiz olanlardan daha fazla oranlarda yararlandırılabilir. Devletin sunduğu hizmetler çok olduğu için iyi vatandaşları ödüllendirmek kolay olacaktır, bu konu uygulamada rahat olacaktır. Bu kişiler kimliklerini göstererek, ya da kimlik kartındaki kayıtlı bilgileri ilgili cihazlara okutarak anında bu hizmetlerden faydalanmadırlar. T.C. kimlik numarasını sisteme girince ilgili kuruluş anında hizmet ya da indirimi bu vatandaşlara sunabilecektir.

Sistemin yararları: Vatandaşlar kurallara uymak ve vergisini ödemek konularında teşvik edilmiş olacaktır. Devlet iyi vatandaşına sahip çıkmış olacaktır. Vatandaşlar toplum kurallarına uymak için özen gösterecek ve daha temiz toplum olacaktır. Nasıl ki işlenen suçlar cezasız kalmamalı, iyi vatandaş olmanın ve topluma hizmet etmenin de ödülü olmalıdır. Sadece cezaya dayalı değil ödüle ve takdire dayalı bir toplumsal sistem şüphesiz daha yararlı olacaktır.

Günümüzde yozlaşan toplumlarda, iyi vatandaşlara daha çok ihtiyaç duyulmaktadır. Herkes topluma karşı saygılı, kanunlara uyan, vergisi ödeyen ve bunun karşılığında ise daha müferreh bir hayat içinde yaşamaya layıktır.